روزی ما دوباره کبوترهایمان را... 

                                                                                                         

 

 

روزی ما دوباره کبوترهایمان را...

***

روزی ما دوباره کبوترهایمان
را پیدا خواهیم کرد و مهربانی
دست زیبایی را خواهد گرفت.
روزی که کمترین سرود
بوسه است
و هر انسانی برای هر انسانی
برادری است.
روزی که مردم دیگر در خانه‌هایشان
را نمی‌بندند.
قفل افسانه‌ای است و قلب
برای زندگی بس است...
روزی که معنای هر سخن
دوست داشتن است
تا تو بخاطر آخرین حرف
به دنبال سخن نگردی.
روزی که آهنگ هر حرف
زندگی است
تا من بخاطر آخرین شعر
رنج جستجوی قافیه نبرم.
روزی که هر لب ترانه‌ای است
تا کمترین سرود بوسه باشد.
روزی که تو بیایی
برای همیشه بیایی
و مهربانی با زیبایی یکسان شود
روزی که ما برای کبوترهایمان
دانه بریزیم...
و من آن روز را انتظار می‌کشم
حتا اگر روزی
که دیگر
نباشم...

                   

                                                                                             ا-شاملو

 

صلح را پاس بداریم 

 

 

                     

 

ترانه ای برای صلح

خندیدنم به پایان آمد و مردنم

ستمگرانه ، یکی با دیگری ، ای کبوتر .....

چه شامگاهانی دارد با خود ، این روزان آفتابی

مردم پرندگان سرگشتگی اند!

گیتی ، راهی است برای عشق ورزیدن

همانگونه، که برای مردن

هنوز می بایست زیست.

گرچه در روزان تاریک

در ورای اشک ها و خون ....

می باید زیست ، همانگونه که همسایه

بر زمینی ، که زیبا و یگانه است .

ناگزیر باید مان دوست داشت

آن سان ، که تا کنون نداشته ایم

و آن روز ، زادگاه من ،

همانند فرزندی باز یافته ، خواهد بود

در میان ویرانه های متروک ....

گام برداریم در راه صلح !

                                                              لویی آراگون ترجمه : رکن الدین خسروی

سال نو مبارک 

 

 

روز زن 

 

 

 

   

       هشت مارس، روز جهانی زن

 

                                               بر همه ی زنان ايرانی گرامی باد

 

 

                      واژه‌ی زن و زيندگی و زايندگی و زندگی همه هم ريشه اند.

 

                     از اين روست که زن معيار و ريشه‌ی زندگِی است. چرا که

 

                     زندگی ساز است و زندگی بخش و زيستن بی او ممکن نيست.

 

                     هستی زن بخشنده و مهربان است ...

 

                       دیگر در این زمان که دارد آغاز قرن جديد را با شتاب درتمام

 

                      عرصه‌های تکنولوژیکی و مناسبات اجتماعی طی می‌کند و

 

                      چالش‌های سهمگین خودش را پیش روی بشریت قرار داده است...

 

                      به سختی می‌توان سر در لاک فرو برد و ستم بر انسان را تحمل کرد

 

                     و به‌ویژه ستم مضاعف بر «زن» را که باید نیمه‌ی متساوی‌الحقوق

 

                     همین انسان باشد که بدون وجود و حضورش، نمی‌‌توان از نیمه‌ی

 

                     دیگرش که «مرد» است سخنی مستقل از او به‌زبان آورد چرا که

 

                  آن دو، جدا از یک‌دیگر، انسان معنا نمی‌شوند.

 

باور 

 

 بمناسبت سالگرد شاعر عزيز و گرامي سياوش كسرايي

 

باور

باور نمی کند دل من مرگ خویش را
 نه نه من این یقین را باور نمی کنم
 تا همدم من است نفسهای زندگی
 من با خیال مرگ دمی سر نمی کنم
آخر چگونه گل خس و خاشاک می شود ؟
 آخر چگونه این همه رویای نو نهال
 نگشوده گل هنوز
 ننشسته در بهار
 می پژمرد به جان من و خاک می شود ؟
 در من چه وعده هاست
 در من چه هجرهاست
 در من چه دستها به دعا مانده روز و شب
 اینها چه می شود ؟
آخر چگونه این همه عشاق بی شمار
 آواره از دیار
 یک روز بی صدا
در کوره راه ها همه خاموش می شوند ؟
 باور کنم که دخترکان سفید بخت
بی وصل و نامراد
 بالای بامها و کنار دریاچه ها
 چشم انتظار یار سیه پوش می شوند ؟
باور نمی کنم که عشق نهان می شود به گور
بی آنکه سر کشد گل عصیانی اش ز خاک
باور کنم که دل
روزی نمی تپد
نفرین برین دروغ دروغ هراسناک
 پل می کشد به ساحل اینده شعر من
تا رهروان سرخوشی از آن گذر کنند
 پیغام من به بوسه لبها و دستها
 پرواز می کند
باشد که عاشقان به چنین پیک آشتی
یک ره نظر کننند
در کاوش پیاپی لبها و دستهاست
کاین نقش آدمی
 بر لوحه زمان
جاوید می شود
این ذره ذره گرمی خاموش وار ما
یک روز بی گمان
 سر می زند جایی و خورشید می شود
تا دوست داری ام 
تا دوست دارمت
 تا اشک ما به گونه هم می چکد ز مهر
 تا هست در زمانه یکی جان دوستدار
 کی مرگ می تواند
 نام مرا بروبد از یاد روزگار ؟
بسیار گل که از کف من برده است باد
 اما من غمین
 گلهای یاد کس را پرپر نمی کنم
من مرگ هیچ عزیزی را
 باور نمی کنم
 می ریزد عاقبت
 یک روز برگ من
یک روز چشم من هم در خواب می شود
 زین خواب چشم هیچ کسی را گریز نیست
 اما درون باغ
همواره عطر باور من در هوا پر است

                                                                                   سياوش كسرايي

 

زندان شب يلدا 

 

زندان شب یلدا

        

 

چند این شب و خاموشی ؟ وقت است که برخیزم
 وین آتش خندان را با صبح برانگیزم
گر سوختنم باید افروختنم باید
 ای عشق بزن در من کز شعله نپرهیزم
 صد دشت شقایق چشم در خون دلم دارد
تا خود به کجا آخر با خاک در آمیزم
چون کوه نشستم من با تاب و تب پنهان
 صد زلزله برخیزد آنگاه که برخیزم
برخیزم و بگشایم بند از دل پر آتش
وین سیل گدازان را از سینه فرو ریزم
 چون گریه گلو گیرد از ابر فرو بارم
چون خشم رخ افزود در صاعقه آویزم
ای سایه ! سحر خیزان دلواپس خورشیدند
 زندان شب یلدا بگشایم و بگریزم

ه.الف.سایه

 

     

چه فکر می‌کنی 

 

 

چه فکر می‌کنی؟

 

ه. ا. سایه^*

 

چه فکر می کنی؟ 

که بادبان شکسته زورقِ به گِل نشسته‌ای‌ست زندگی؟

ور این خرابِ ریخته

که رنگِ عافیت ازو گریخته

 به بُن رسیده راهِ بسته‌ای‌ست زندگی؟

 

چه سهمناک بود سیل حادثه

که همچو اژدها دهان گشود

 زمین و آسمان ز هم گسیخت

ستاره خوشه خوشه ریخت

و آفتاب در کبودِ دره‌های آب غرق شد.

 

هوا بد است

تو با کدام باد می‌روی؟

 

چه ابر تیره‌ای گرفته سینه‌ی تو را

که با هزار سال بارشِ شبانه روز هم

دلِ تو وا نمی‌شود.

 

تو از هزاره‌هایی دور آمدی

درین درازنایِ خون فشان

به هر قدم نشانِ نقشِ پای توست

در این دُرشتناکِ دیولاخ

ز هر طرف طنین گام‌های راه گشای توست

بلند و پست این گشاده دامگاهِ ننگ و نام

به خون نوشته نامه‌ی وفای توست

به گوشِ بیستون هنوز

صدایِ تیشه‌های توست.

 

چه تازیانه‌ها که با تنِ تو تابِ عشق آزمود

چه دارها که از تو گشت سربلند

زهی شکوهِ قامتِ بلندِ عشق

که استوار ماند در هجومِ هر گزند

 

نگاه کن

هنوز آن بلندِ دور

      آن سپیده آن شکوفه‌زارِ انفجار نور

                                                 کهربای آرزوست

سپیده‌ای که جانِ آدمی هماره در هوای اوست

به بوی یک نفَس در آن زلال دم زدن

سزد اگر هزار بار

بیفتی از نشیبِ راه و باز

رو نهی بدان فراز.

 

چه فکر می‌کنی؟

جهان چو آبگینه‌ی شکسته‌ای‌ست

که سرو راست هم در او شکسته می‌نمایدت

چنان نشسته کوه در کمینِ دره‌های این غروبِ تنگ

که راه بسته می‌نمایدت.

 

زمانِ بی‌کرانه را

تو با شمارِ گامِ عمرِ ما مسنج

به پای او دمی‌ست این درنگِ درد و رنج.

 

به سان رود که در نشیبِ دره، سر به سنگ می‌زند،

                                                        رونده باش.

امید هیچ معجزی ز مرده نیست

                                      زنده باش.

 

* زندگینامه هوشنگ ابتهاج:
ابتهاج در سال 1306 در رشت متولد شد. وي از فعالان عرصه شعر و موسيقي است. از جمله مسئوليتهاي ايشان مي‌توان به سرپرستي واحد موسيقي راديو از سال 1350 تا سال 1356 و پايه‌گذار گروه موسيقي «چاوش» اشاره كرد.
همچنين برنامه‌هاي «جاودان موسيقي راديو»، «گلهاي تازه»، «گلچين هفته» در طي سالهاي 1350 تا 1356 به مديريت ايشان تهيه مي‌شد. ترانه جاويدان «تو اي پري كجايي؟» از سروده‌هاي ايشان است.
آثار:
«نخستين نغمه‌ها»، سال 1325، «سراب»، سال 1320، «شبگر»، سال 1332، «زمين»، سال 1334، «چند برگ از يلدا»، سال 1334 و «يادگار خون سرد»، سال 1360.
 

 

کاروان 

 

 

 

کاروان

دیراست گالیا
 در گوش من فسانه دلدادگی مخوان
 دیگر ز من ترانه شوریدگی مخواه
دیر است گالیا! به ره افتاد کاروان
عشق من و تو ؟ آه
این هم حکایتی است
اما درین زمانه که درمانده هر کسی
از بهر نان شب
 دیگر برای عشق و حکایت مجال نیست
 شاد و شکفته در شب جشن تولدت
تو بیست شمع خواهی افروخت تابناک
امشب هزار دختر هم سال تو ولی
خوابیده اند گرسنه و لخت روی خاک
زیباست رقص و ناز سرانگشتهای تو
بر پرده های ساز
اما هزار دختر بافنده این زمان
 با چرک وخون زخم سرانگشت های شان
جان می کنند در قفس تنگ کارگاه
 از بهر دستمزد حقیری که بیش از آن
پرتاب می کنی تو به دامان یک گدا
وین فرش هفت رنگ که پامال رقص توست
 از خون و زندگانی انسان گرفته رنگ
در تار و پود هر خط و خالش هزار رنج
در آب و رنگ هر گل و برگش هزار ننگ
اینجا به خاک خفته هزار آرزوی پاک
اینجا به باد رفته هزار آتش جوان
دست هزار کودک شیرین بی گناه
 چشم هزار دختر بیمار ناتوان
دیر است گالیا
هنگام بوسه و غزل عاشقانه نیست
هرچیز رنگ آتش و خون دارد این زمان
 هنگامه رهایی لبها ودست هاست
عصیان زندگی ست
در روی من مخند
 شیرینی نگاه تو بر من حرام باد
بر من حرام باد ازین پس شراب و عشق
 بر من حرام باد تپش های قلب شاد
 یاران من به بند
 در دخمه های تیره و نمناک باغشاه
در عزلت تب آور تبعیدگاه خارک
 در هر کنار و گوشه این دوزخ سیاه
 زود است گالیا
در گوش من فسانه دلداگی مخوان
 کنون ز من ترانه شوریدگی مخواه
زود است گالیا ! نرسیده ست کاروان
 روزی که بازوان بلورین صبحدم
 برداشت تیغ و پرده تاریک شب شکافت
 روزی که آفتاب
از هرچه دریچه تافت
 روزی که گونه و لب یاران هم نبرد
رنگ نشاط و خنده گم گشته بازیافت
من نیز باز خواهم گردید آن زمان
سوی ترانه ها و غزلها و بوسه ها
 سوی بهارهای دل انگیز گل فشان
 سوی تو
 عشق من

                                            سايه

 

از میان ریگ ها و الماس ها 

 

براي زيستن عزيز و بقيه دوستان و رفقاي گرامي

 

از میان ریگ ها و الماس ها

ترانه خوابگونه

شریان رودها

عضلات زمین را

بارور می کنند،

و در سکوت کرکس ها و صخره ها

باد، به زبان امواج سخن می گوید.

بیشه ها آن جا از خاموشی سرشارند

و در صلح بیابان ها

چکه شقایق وحشی می درخشد.

بید بن , عروس آسا

سیل رام نشدنی گیسوان را

بر گل کف های موج می پاشد.

و از ستیز موج و سنگ

بر رشته گل ها و نیزه های ارغوانی گیاهان

مشتی کبوتر بلورین می پرند.

و عطری که از آن بر می خیزد

در ریشه های هستی ام رخنه می کند.

زمان زاینده

زمان دگر ساز

زمان طوفان زا

هر دم با پویه ابر ها همراه است

و تار های سیمین باران

بر سرونازهای همیشه جوان

و بر طرقه های جنوبی که بر درخت انجیر نشسته اند،

و بر فریبای رؤیا رنگ بوته ها

فرو می نشیند.

شفق چشم افروز،

آمیخته با جیر جیر صبحگاهی

از میان گله ستارگان

بر می خیزد

همراه با باد خود سر و مستی آور

که گیاهان را

با پای بند ریشه ها

به رقص می آورد.

آن گه که روزی نو نطفه می بندد،

و در چوب های خوشاهنگ

زایش جوانه هاست،

و ریشه در تاریکی زمین

استخوان های سنگ را از هم می گسلد،

(به غرور و صلابت آن تسخر زنان)

و رنگین کمان لرزان در اوج رنگ پریده آسمان

گام نغمه ناک خود را

بر موران راهب بیشه

و پرواز بنفشه گون پروانه ها

و نگاه گوگردی روباهان

و دیدگان شراب آلود غزالان

و بال مهربان پرستو

می گذارد

و تا فوج عقابان بر لاژورد

و طلسم سپیده ی برف بر قله ها

و دریاچه ای که بر پیشانی زمین می درخشد

عکس می افتد.

در شب زمین

آن گه که در لجن مرموز مارها می خوابند،

و کرکس، شاه آدم خوران، در لانه می خزد،

و سراسر هستی در آب تیره تعمید می یابد،

و خاکستر فراموش را

بر سر خاک لاله و تب گل های زرد می پاشند،

به تنهایی غرور آمیز قله ها می اندیشم

و به راز بار آوری ابدی عناصر

و غبار بذر های سبز.

آه، روز فرا می رسد

و ستون های طلایی خورشید

بر سیم مه آلود آب

ترانه های شگرفی را بیدار می کند

که از آن تاریخی نو شکفته می شود.

و غوغای شهباز ها به آسمان بر می خیزد

و فیروزه ها از ظلمت معدن می گریزند.

و کاهنان با چهره هایی به رنگ سبز

ورد خوانان

خواستار نفوذ شب ها در گنبد های عقیق اند.

ولی این جا

برق شور دامنه هاست

و شتاب موران بیابانی در غبار داغ

و خفتن مرجان غروب بر طلای غلات

و انسان

چون پودی از تافته زمین

شمشیر پولادین خود را

بر راهبان می کوبد.

نور با اشیاء در می آمیزد، ریشه ها را بلورین می کند

و به هنگام بیدار شدن تذرون

پرتوی جهان بر نقش و نگار ترمه ها می افتد

و مانند توازن کندو ها

شهر ها می رویند

و از خُم های بزرگ، شراب شادمانی می آشامند.

چون دودی که از افق غروب بر می خیزد

یا چون آب صافی در شب زلال

یا چون آشیانه ای تهی

از این مرز آسمان تا آن مرز

با سینه گشاده

به سوی بادها که از دریا می آیند،

ایستاده ام.

خزانی ناگزیر از راه فرا می رسد

شب دیوار های سیاه خود را

بر من فرو می ریزد

ولی ناقوس روشن آب

و غوغای شهر ها

از زیستن سخن می گویند، از انقلاب.

آری رگ های ابدی سرنوشت

از میان ریگ ها و الماس ها می گذرد.

احسان. ط

تابستان ۱۳۵۵

 

سماع سوختن  

 

 

خواستم بي مناسبت نباشد در جشن 80 سالگي استاد سايه اين شعري را كه در حقيقت با آن زندگي

ميكنم را براي دوستان و رفقا ( جاي زيستن عزيز خالي ) قرار دهم .

 

 

سماع سوختن

 عشق شادی ست ، عشق آزادی ست
 عشق آغاز آدمی زادی ست
 عشق آتش به سینه داشتن است
 دم همت بر او گماشتن است
 عشق شوری زخود فزاینده ست
زایش کهکشان زاینده ست
تپش نبض باغ در دانه ست
در شب پیله رقص پروانه ست
 جنبشی در نهفت پرده ی جان
در بن جان زندگی پنهان
 زندگی چیست ؟ عشق ورزیدن
 زندگی را به عشق بخشیدن
 زنده است آن که عشق می ورزد
 دل و جانش به عشق می ارزد
آدمی زاده را چراغی گیر
 روشنایی پرست شعله پذیر
 خویشتن سوزی انجمن فروز
 شب نشینی هم آشیانه ی روز
 آتش این چراغ سحر آمیز
 عشق آتش نشین آتش خیز
 آدمی بی زلال این آتش
مشت خاکی ست پر کدورت و غش
 تنگ و تاری اسیر آب و گل است
 صنمی سنگ چشم و سنگ دل است
صنما گر بدی و گر نیکی
 تو شبی ، بی چراغ تاریکی
آتشی در تو می زند خورشید
کنده ات باز شعله ای نکشید ؟
 چون درخت آمدی ، زغال مرو
میوه ای ، پخته باش ، کال مرو
 میوه چون پخته گشت و آتشگون
 می زند شهد پختگی بیرون
 سیب و به نیست میوه ی این دار
 میوه اش آتش است آخر کار
خشک و تر هر چه در جهان باشد
 مایه ی سوختن در آن باشد
 سوختن در هوای نور شدن
 سبک از حبس خویش دور شدن
کوه هم آتش گداخته بود
بر فراز و فرود تاخته بود
 آتشی بود آسمان آهنگ
 دم سرد که کرد او را سنگ ؟
ثقل و سردی سرشت خارا نیست
 نور در جسم خویش زندانی ست
 سنگ ازین سرگذشت دل تنگ است
 فکر پرواز در دل سنگ است
 مگرش کوره در گذار آرد
 آن روان روانه باز آرد
سنگ بر سنگ چون بسایی تنگ
 بر جهد آتش از میان دو سنگ
 برق چشمی است در شب دیدار
 خنده ای جسته از لبان دو یار
 خنده نور است کز رخ شاداب
 می تراود چو ماهتاب از آب
 نور خود چیست ؟ خنده ی هستی
خنده ای از نشاط سرمستی
 هستی از ذوق خویش سرمست است
 رقص مستانه اش ازین دست است
نور در هفت پرده پیچیده ست
 تا درین آبگینه گردیده ست
 رنگ پیراهن است سرخ و سپید
 جان نور برهنه نتوان دید
بر درختی نشسته ساری چند
 چند سار است بر درخت بلند ؟
 زان سیاهی که مختصر گیرند
 آٍسمان پر شود چو پر گیرند
ذره انباشتی و تن کردی
 خویشتن را جدا ز من کردی
 تن که بر تن همیشه مشتاق است
 جفت جویی ز جفت خود طاق است
 رود بودی روان به سیر و سفر
 از چه دریا شدی درنگ آور ؟
ذره انباشی چو توده ی دود
 ورنه هر ذره آفتابی بود
 تخته بند تنی ، چه جای شکیب ؟
 بدرآی از سراچه ی ترکیب
 مشرق و مغرب است هر گوشه 
 آسمان و زمین در آغوشت
 گل سوری که خون جوشیده ست
 شیره ی آفتاب نوشیده ست
 آن که از گل و گلاب می گیرد
 شیره ی آفتاب می گیرد
 جان خورشید بسته در شیشه ست
شیشه از نازکی در اندیشه ست
پری جان اوست بوی گلاب
می پرد از گلابدان به شتاب
 لاله ها پیک باغ خورشیدند
 که نصیبی به خاک بخشیدند
 چون پیامی که بود ، آوردند
 هم به خورشید باز می گردند
برگ ، چندان که نور می گیرد
 باز پس می دهد چو می میرد
 وامدار است شاخ آتش جو
 وام خورشید می گزارد او
 شاخه در کار خرقه دوختن است
 در خیالش سماع سوختن است
در دل دانه بزم یاران است
 چون شب قدر نور باران است
 عطر و رنگ و نگار گرد همند
تا سپیده دمان ز گل بدمند
 چهره پرداز گل ز رنگ و نگار
 نقش خورشید می برد در کار
 گل جواب سلام خورشیدست
 دوست در روی دست خندیدست
نرم و نازک از آن نفس که گیاه
 سر بر آرد ز خاک سرد و سیاه
 چشم سبزش به سوی خورشیدست
 پیش از آتش به خواب می دیدست
 دم آهی که در دلش خفته ست
 یال خورشید را بر آشفته ست
دل خورشید نیز مایل اوست
زان که این دانه پاره ی دل اوست
 دانه از آن زمان که در خاک است
 با دلش آفتاب ادرک است
 سرگذشت درخت می داند
 رقم سرنوشته می خواند
 گرچه با رقص و ناز در چمن است
 سرنوشت درخت سوختن است
 آن درخت کهن منم که زمان
بر سرم راند بس بهار و خزان
 دست و دامن تهی و پا در بند
 سر کشیدم به آسمان بلند
شبم از بی ستارگی ، شب گور
در دلم گرمی ستاره ی دور
آذرخشم گهی نشانه گرفت
 که تگرگم به تازیانه گرفت
 بر سرم آشیانه بست کلاغ
آسمان تیره گشت چون پر زاغ
 مرغ شب خوان که با دلم می خواند
 رفت و این آشیانه خالی ماند
 آهوان گم شدند در شب دشت
 آه از آن رفتگان بی برگشت
 گر نه گل دادم و بر آوردم
 بر سری چند سایه گستردم
 دست هیزم شکن فرود آمد
 در دل هیمه بوی دود آمد
 کنده ی پر آتش اندیشم
 آرزومند آتش خویشم

                                                    ه.ا.سايه